Dziećmorowice

Dziećmorowice leżą w południowo – zachodniej części Polski, gminie Walim. Wieś Dziećmorowice, to jednocześnie sołectwo Dziećmorowice gminy Walim, której integralnymi częściami są: Nowa Wieś, Nowy Julianów i Stary Julianów.

1% podatku na rzecz OSP

mini
ZWIĄZEK OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
KRS: 0000116212

Przekaż 1% na OSP
58-308 Dziećmorowice
Sienkiewicza 18

Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej jak co roku kieruje prośbę do wszystkich identyfikujących się ze Związkiem o wspólne zaangażowanie w kampanię „1% podatku na rzecz Związku OSP RP”.

Ostrzeżenia meteorologiczne

Mapa ostrzeżeń dla Polski

Burze

Mapa burzowa Polski

ROKŁAD JAZDY AUTOBUSÓW

Aktualny rozkład jazdy autobusów dowożących dzieci do szkoły w Jugowicach i Walimiu w roku szkolnym 2014/2015

Stary i Nowy Julianów-godz.7.00
Wałbrzych-Kozice ul. Strzegomska 6 - godz. 7.05
Dziećmorowice ul. Sienkiewicza 75 (świetlica) - godz.7.20
Dziećmorowice ul. Sienkiewicza 57 - godz.7.22
Dziećmorowice ul. Sienkiewicza 18 - godz.7.25
Dziećmorowice ul. Bystrzycka 54 - godz.7.30
Wałbrzych Rusinowa rondo - godz.7.32
Wałbrzych ul. Bystrzycka (basen) - godz.7.35
Wałbrzych ul. Noworudzka 8 - godz.7.40

Kalendarz imprez 2016

kalendarz-imprez2

Gmina Walim

Polecamy

LZS „Sudety”

Jak Dziećmorowice weszły do Czech

2 lutego 1392r., a więc 620 lat temu, zmarła księżna Agnieszka z Habsburgów- wdowa po ks. Bolku II Małym. Wraz z jej odejściem, dokonał się bardzo ważny etap w dziejach naszej krainy, a i Dziećmorowic również. Agnieszka, została w 1338r. żoną Piasta świdnickiego- Bolka II zwanego Małym ( po kądzieli wnuk Władysława Łokietka). Piasta, który nieugięcie stał przy koronie polskiej i nigdy nie złożył hołdu Luksemburgom zasiadającym na tronie czeskim od lutego 1311r. Luksemburgom, którzy wcale Czechami czy Słowianami nie byli, a drogę do tronu czeskiego utorowało małżeństwo Jana Luksemburskiego z córką Wacław II Przemyślidy- Elżbietą. I co ciekawe-Jan do 1310 do 1335r., był tytularnym królem Polski.

Kontrakt ślubny Agnieszki i Bolka został zawarty w Strzegomiu 1 czerwca 1338r.¹ W jego podpisaniu- prócz księcia Bolka II Małego- ze strony kandydatki na jego żonę, uczestniczyli bracia jej ojca książęta Austrii- Otton Wesoły (23 czerwca 1301r.-17 lutego 1339r.) i Albrecht II Kulawy (12 grudnia 1298r.-16 sierpnia 1358r.) Księżna Agnieszka z płyty nagrobnej Agnieszka, była córką księcia austriackiego Leopolda I Sławnego (4 sierpnia 1290r.- 28 lutego 1326r.) i Katarzyny Sabaudzkiej (ślub w1315r.). Na świat przyszła najwcześniej w 1321r. i najpóźniej w 1326r. Jej pradziadkiem był cesarz Rudolf z Habsburga (1 maja 1218r.-15 lipca 1291r., jego córka Guta, była żoną króla czeskiego Wacława II Przemyślidy)- założyciel najpotężniejszego w dziejach Europy rodu. Dziadek Agnieszki, Albrecht I ( ur. w 1255r., król niemiecki od 1298r. do †1 maja 1308r.) dochował się aż 21 potomstwa i pewnie becikowym demolował skarb cesarstwa.

Dlaczego nasz Piast i po mieczu w prostej linii potomek Mieszka I, poszukał sobie żony tak daleko? Habsburgowie w tym czasie byli wrogami Luksemburgów. Zatem taki związek wobec agresywnej polityki Luksemburgów wobec książąt śląskich dawał Bolkowi mocne oparcie polityczne. Z drugiej strony Habsburgowie zyskiwali ważnego sprzymierzeńca, za którym stał jego stryj-Kazimierz III Wielki.  Ale w polityce nic nie jest wieczne, o czym przekonamy się poniżej.

W l. 1345-1348, toczyła się wojna polsko-czeska. Wtedy też bito się na naszym terenie. Po jej zakończeniu, w Namysłowie podpisano traktat pokojowy. Zgodnie z nim Bolko zachował jako jedyny książę śląski suwerenność. Później jeszcze Bolko i Karol IV Luksemburski (14 maja 1316r.-29 listopada 1378r., syn Elżbiety z Przemyślidów), w Świdnicy (16 sierpnia 1350r.) zawarli odrębny pokój. Bolko zobowiązał się w nim, że bez zgody Karola IV nie będzie samodzielnie dysponował swymi ziemiami. W kolejnym porozumieniu zawartym 13 grudnia tego roku, Bolko zgodził się na ślub Anny Świdnickiej ( ur. 1339r.-11 lipca 1362r.) z synem Karola IV.- Wacławem ( ur. 27 stycznia 1350r.). Jednak królewicz niebawem, bo 30 grudnia 1351r., zmarł. Bolko II i Agnieszka nie mieli dzieci. Zatem sprawa przejęcia po nich schedy, w postaci dwóch księstw, nie dawała spokoju Luksemburgowi. Jedyną spadkobierczynią, dziedziczką księstw stała się zatem bratanica Bolka II -Anna Świdnicka- córka jego młodszego brata Henryka (1316-1324 zm. w 1346r). Jej matka Katarzyna, pochodziła z dworu Ludwika Andegaweńskigo- króla węgierskiego, a później także polskiego.

2 lutego 1353r. Karol IV owdowiał po raz pierwszy. Szybko jednak otrząsnął się po stracie żony- Anny Wittelsbach i podjął jak się okazało energiczne i skuteczne starania o rękę ( czytaj – o tereny księstwa świdnicko-jaworskiego) Anny Świdnickiej. Już 10 marca 1353r. w Wiedniu podpisano ugodę, w sprawie małżeństwa, a 27 maja w Budzie gdzie mieszkała Anna, odbył się ślub. 3 lipca 1353r. osamotniony Bolko II Mały wystawił akt sukcesyjny, którym zgodził się na wypadek swej bezpotomnej śmierci, na przejęcie ziem przez Annę lub jej dziedziców. Gdyby zaś Bolko doczekał się potomka, Anna miała otrzymać odszkodowanie finansowe. Przyjęto też, że po śmierci Piasta dożywotnio na połączonym księstwie miała być księżna Agnieszka. Zawarcie układów z Karolem IV Luksemburskim , władcą niemieckim i czeskim oraz przyszłym cesarzem rzymskim narodu niemieckiego, dało naszemu Piastowi zauważalną pozycję na arenie międzynarodowej, czego jednym z dobitnych przykładów, był udział Piasta świdnickiego w słynnym zjeździe monarchów w uświetnionym kilkudniową ucztą u Wierzynka Krakowie- w 1364r².Jego gospodarzem był jego stryj-król Kazimierz III Wielki. Ustępstwa wobec Luksemburga, ale i rola jaką odgrywał Piast świdnicki, pozwoliło też na powiększenie terytorium księstwa świdnicko- jaworskiego ( właściwie księstw pod panowaniem Bolka II Małego). Niestety, w dalszej perspektywie zaowocowało włączeniem naszych terenów do korony czeskiej.³ Cesarzowa Anna Świdnicka zmarła 11 lipca 1362r., a Bolko II Mały 28 lipca 1368r. Tu powiedzmy, że małżeństwo Agnieszki i Bolka należało do udanych. Po jego bezpotomnej śmierci władzę objęła Agnieszka tytułująca się odtąd księżną śląską, panią na Świdnicy, Jaworze, Strzegomiu i Książu.

Karol IV Luksemburski niezbyt długo czekał na uzyskanie władzy nad księstwem. Na początku października 1369r. przybył do Świdnicy i wymógł 11 października, by księżna Agnieszka zgodziła się, na złożenie hołdu przez miasta księstwa, swemu synowi i Anny Świdnickiej, Wacławowi IV ( 26 lutego 1361r.-16 sierpnia 1419r., z jego polecenia zamordowano biskupa Jana z Nepomuka, po wiekach wyniesionego na ołtarze, orędownika, w chwilach klęski powodzi ). Tego też dnia cesarz upełnoletnił swego ośmioletniego syna Wacława. Nazajutrz nastąpił finał tej mało misternej gry. Wówczas to, siostra Wacława-Elżbieta ( potem wyszła za księcia austriackiego Albrechta III Habsburga), zrzekła się swych praw do księstwa, a Wacław zapisał je na wypadek swej śmierci Karolowi IV.

Wszystko to godziło w zapisy umów z 1353r. Ale kto by się wtedy takimi sprawami przejmował. Może w XV w. ks. Jan Długosz. Za to Czesi upomnieli się o sporą cześć tych ziem, po odzyskaniu niepodległości w 1918r. i po zakończeniu drugiej wojny światowej.

Księżna- wdowa, która dożywotnio panowała w księstwie, dobrze sobie radziła z rządzeniem. Nie odgrywała jednak znaczącej roli na arenie międzynarodowej. Dbała o rozwój gospodarczy, handel i miasta. Wystawiła wiele dokumentów, w tym na Książu i Grodnie. Była osobą tolerancyjną w stosunku do Żydów. Wspierała Kościół i biednych. W wystawianych przez nią dokumentach pojawia się imię sołtysa Dziećmorowic- Mikołaj ( Nickel) i imię jego żony- Małgorzaty- pod datą 4 stycznia 1389r. Po śmierci księżna została pochowana w nieistniejącym dziś kościele Minorytów (Franciszkanów), w Świdnicy, a nie u boku męża w  Krzeszowie. Dlaczego? Może powodem, było powtórne zamążpójście, tym razem za możnowładcę łużyckiego, niejakiego Heyneke Zeydlicza z Meyenwalde, ok. 1377r?

Po jej śmierci, księstwo świdnicko-jaworskie zostało włączone do Czech, a w imieniu króla Wacława IV Luksemburga, rządy w nim jako kapitan krajowy (starosta), objął czeski rycerz-Beneš z Choustnika (pierwszy raz w dokumentach czeskich wymieniony w 1370r.), który w 1387r. otrzymał o księżnej Agnieszki zamek Książ. Beneš wcześniej należał do najważniejszych osób administracji księstwa i zaufanych księżnej Agnieszki. Starostą był do 1403r. Wg niektórych źródeł, Beneš od 1396r., posłował jako przedstawiciel króla Wacława IV w Mediolanie, a po powrocie z tej misji dyplomatycznej, objął starostwo we Wrocławiu. Zmarł bezpotomnie w 1410r. Jego następcą został Janko z Chocienia zwany Dupowiczem np. w dokumencie z 10 września 1392r.).

W dokumentach podpisywanych przez Beneša wymieniony jest jako świadek sołtys Dziećmorowic-Mikołaj ( np. 24 grudnia 1394r.) obok Janka z Chocienia, Gunzela Creblewicza, czy Henryka Psa (Heinrich Hunt).

 

Objaśnienia

1.Niektóre źródła tą datę podają jako datę ślubu.

2. Odbyła się ona na cześć zaślubin Karola IV Luksemburskiego z wnuczką Kazimierza III Wielkiego- Elżbietą.

3.1 maja 1356r. Kazimierz III Wielki zrzekł się praw Korony polskiej do księstwa świdnicko-jaworskiego. W zamian Karol IV zrezygnował ze zwierzchnictwa nad księstwem płockim, co oznaczało zwierzchnictwo korony nad Mazowszem. Potem Kazimierz występował bezskutecznie do papieża zwolnienie go ze zrzeczenia się praw do naszych obu księstw.

 

Autor korzystał m. in. z:

1.Chmielewska Mieczysława „Księżna Agnieszka Świdnicka w świetle dokumentów z archiwów dolnośląskich” ( w) Rocznik Świdnicki 1996, t 24, Świdnica 1997. 2.Gruzla Jarosław Mariusz „Podłoże polityczne koligacji dynastycznych Piastów linii świdnickiej ( 1278-1368)” (w) Rocznik Świdnicki 1997, t. 25 Świdnica 1998.

3. Świdnica. Zarys monografii miasta pod red. Wacława Korty, Wrocław-Świdnica, 1995. 4.Nawrocki Edmund „Dzieje Świdnicy. 1243-1526” Świdnica, 1996